Arabuluculuk Usulü 1. Mevcut bir uyuşmazlığın veya müzakerenin tarafları, aralarındaki uyuşmazlığı arabuluculuk yoluyla çözmeye çalışacaklardır. Tarafların temsilcileri (ve hukuk danışmanları) ve arabulucu (ya da arabulucular), bir arabuluculuk toplantısına (veya toplantılarına) katılacaklardır. Arabuluculukla ilgili olan ve arabuluculuk esnasında yapılan hiçbir beyan tarafların haklarına zarar vermeyecektir.
2. Tarafların temsilcileri, uyuşmazlığı çözebilmek için gerekli yetkiye sahip olmalıdırlar. Arabulucu, tarafların temsilcilerine danıştıktan sonra, arabuluculuk usulünün işleyiş şeklini belirleyecektir.
Arabuluculuk Anlaşması 3. Taraflar, arabulucu ve Merkez, arabuluculuğun yönetilmesiyle ilgili olarak ATAM Model Arabuluculuk Anlaşması’na (“Model Anlaşma”) dayanan bir anlaşma (“Arabuluculuk Anlaşması”) akdederler.
Arabulucu
• Arabuluculuktan önce taraflarca talep edilirse veya Arabulucu gerekli görürse taraflardan her biriyle veya tümüyle her türlü toplantıya katılacaktır.
• Arabuluculuktan önce, kendisine 9. madde uyarınca gönderilmiş olan bütün özetleri ve belgeleri okuyacaktır.
• Usulü belirleyecektir (yukarıda 2. fıkraya bakınız).
• Taraflara yazılı bir çözüm anlaşmasının düzenlenmesinde yardımcı olacaktır.
• Model Arabuluculuk Usulü Kurallarına, Arabuluculuk Anlaşmasına ve Merkez Yönetim Kurallarına uygun hareket edecektir.
5. Arabulucu (ve onun şirketinin herhangi bir elemanı) bu uyuşmazlıkla ilgili olarak, bu anlaşmanın geçerli olduğu dönemde ya da daha sonraki herhangi bir zamanda tarafların herhangi biri adına hareket etmeyecektir. Taraflar, uyuşmazlığa ilişkin olarak, arabulucunun veya Merkezin taraflar adına hareket eden bir temsilcisi olmadığını kabul ederler. Taraflar ve Arabulucu, Arabulucunun (Merkez çalışanı olmaması halinde) bağımsız bir sözleşmeci olduğunu ve Merkezin bir temsilcisi veya çalışanı olmadığını kabul ederler.MERKEZ 6. Merkez, arabulucuyla birlikte, Arabuluculukla ilgili olarak aşağıda belirtilen hususları da kapsayacak şekilde, gerekli her türlü hazırlığı yapacaktır:
• Arabulucunun atanmasında ve Arabuluculuk Anlaşmasının düzenlenmesinde taraflara yardımcı olmak;
• Arabuluculuk için uygun olan yeri ve zamanı ayarlamak;
• Özet ve belgelerin taraflar arasındaki değişimini düzenlemek;
• Arabuluculukla ilgili her tür konuyu ya da endişeyi tartışmak için, Temsilcilerin her biriyle ya da hepsiyle (ve eğer atanmışsa Arabulucuyla) birlikte ya da ayrı ayrı toplanmak;
• Arabuluculukla ilgili her tür genel yönetim işlerini yürütmek.
7. Uyuşmazlık, bir sözleşmede yer alan bir arabuluculuk şartının (veya diğer bir alternatif uyuşmazlık çözüm şartının sonucu olarak Merkeze havale edilmişse ve tarafların Arabuluculuk sürecini başlatan bildirimlerinden (alternatif uyuşmazlık çözüm bildirimi) itibaren makul bir süre içinde, Arabuluculuğun işleyişiyle ilgili olarak (Arabulucunun atanması dâhil) üzerinde anlaşamadıkları herhangi bir konu varsa, Taraflardan birinin isteğiyle Merkez, taraflara danıştıktan sonra bu konu hakkında onlar için bir karar verecektir.Diğer Katılımcılar 8. Taraflardan her biri Arabuluculukta kendi adına mevcut olacağını düşündüğü kişilerin (Temsilcilere ek olarak hukuk danışmanları, tanıklar vs.) isimlerini Merkez aracılığıyla diğer tarafa (veya taraflara) bildirecektir. Arabuluculuk anlaşmasının imzalayan taraflar, hem kendi hem de bu gibi kişiler adına bu Model Usulün gizlilik hükümlerine bağlı kalacaklarını kabul etmiş sayılacaklardır.
Bilgi Değişimi
9. Taraflardan her biri Merkez aracılığıyla eş zamanlı olacak şekilde
• Uyuşmazlıktaki iddialarını belirten bir özeti (Özet);
• Özette atıf yaptığı ve Arabuluculukta atıf yapmayı düşündüğü belgelerin (Belgeler) kopyalarını
5diğer taraflarla değişecek ve Arabuluculuktan en az iki hafta önce veya taraflar arasında kararlaştırılabilecek diğer bir tarihten önce Arabulucuya gönderecektir. Ayrıca, taraflardan her biri, diğer tarafın değil ama sadece Arabulucunun bilgisine sunmak istediği başka gizli belgeleri, bu belgelerin sadece Arabulucu ve Merkeze özel olduğunu yazıyla açıkça belirtilmek suretiyle (Merkez aracılığıyla) Arabulucuya gönderebilir ve/veya arabuluculuğa getirebilir. 10. Taraflar, Merkez aracılığıyla, her Özetin ve Belgelerin en çok kaç sayfa olacağını kararlaştıracaklar ve kendilerine ait olan ilgili belgeler arasından ortak bir grup belge belirlemeye çalışacaklardır.Arabuluculuk
11. Arabuluculuğun hiçbir resmî tutanağı veya kopyası tutulmayacaktır.
12. Eğer taraflar Arabuluculuk müzakereleri sırasında bir anlaşmaya varmayı başaramazlarsa ve tüm Temsilciler talep ederse ve Arabulucu da onaylarsa, Arabulucu anlaşma şartları hakkında, bağlayıcı olmayan yazılı bir öneriyi taraflar için hazırlayacaktır. Bu anlaşma, mahkemece verilebilecek bir hükmün önceden tahmin edilmesini amaçlamayacak; fakat Arabulucunun her durum için uygun olmak üzere önerdiği anlaşma şartlarını ortaya koyacaktır.Uzlaşma anlaşması 13. Arabuluculuk sonunda ulaşılan herhangi bir anlaşma, yazılı hale getirilip taraflara ya da onlar adına (Temsilciler tarafından) imzalanıncaya kadar taraflar için hukuken bağlayıcı nitelikte olmayacaktır.
Arabuluculuğun Sona Ermesi 14. Taraflardan herhangi biri arabuluculuktan her zaman çekilebilir ve derhal Arabulucuyu ve diğer temsilcileri yazılı olarak bilgilendirir.
Aşağıdaki hallerde Arabuluculuk sona erecektir:
• Taraflardan biri Arabuluculuktan çekilirse;
• Yazılı bir çözüm anlaşması imzalandığında;
• Arabulucu, Arabuluculuk sonunda bir anlaşma olasılığının bulunmadığına karar verirse,
• Arabulucu, Yönetim Kurallarındaki herhangi bir sebepten dolayı çekilmesi gerektiğine karar verirse.
Yargılama Sürecinin Durması 15. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, uyuşmazlığa ilişkin herhangi bir dava ya da tahkim süreci Arabuluculuğa rağmen başlatılabilir ya da devam ettirilebilir.
Gizlilik ve Benzeri Hususlar
16. Arabuluculuğa katılan herkes
7-4 Dava sürecini başlatan bir taraf, 3 gün içinde veya geçici bir hukuki himaye tedbiri (örneğin bir ihtiyati tedbir kararı) alınması üzerine derhal arabuluculuğu başlatmalı ya da diğer tarafa (veya taraflara) bir alternatif uyuşmazlık çözüm ihbarında bulunmalıdır. Arabuluculuk sonuçlanana kadar taraflar davaya devam etmeyeceklerdir.Gizlilik ve benzeri hususlar
16. Arabuluculuğa katılan herkes
• Arabuluculuk yoluna başvurulacağını ya da başvurulduğunu; ve
• İster yazılı olarak ister sözlü olarak verilmiş olsun, Arabuluculuk sebebiyle sunulan ya da ona bağlı olarak ortaya çıkan, (eğer varsa) çözüm anlaşması dahil her türlü bilgiyi
gizli tutacaktır ve çözüm anlaşmasının uygulanması ve icrası dışında başka hiçbir sebeple kullanmayacaktır.17. Herhangi bir dava veya tahkim sürecinde her halükârda delil olarak kabul edilebilecek olan veya tahkikat amasında kullanılabilecek olan belgeler ve diğer bilgiler hariç olmak üzere, arabuluculuk sırasında ortaya koyulan ya da onunla ilgili olarak ortaya çıkan (üzerine delil kaydedilen kasetler ve bilgisayar disketleri dahil) her türlü belge ya da diğer bilgi imtiyazlıdır ve uyuşmazlıkla ilgili olan herhangi bir dava ya da tahkim sürecinde delil olarak kabul edilemez veya tahkikat aşamasında kullanılamaz.
18. Arabuluculuk Anlaşmasının taraflarından hiçbirisi, uyuşmazlıkla ilgili olarak açılmış bulunan herhangi bir davada ya da tahkim sürecinde Arabulucuyu ya da Merkezi (veya Merkezin herhangi bir çalışanını, danışmanını, memurunu ya da temsilcisini) tanık olarak, hakem olarak ya da bilirkişi olarak çağıramayacaktır ve Arabulucu ve Merkez tarafların tamamının yazılı anlaşması olmadan bu tür herhangi bir yetkiyi gönüllü olarak kullanamayacaktır.
Ücretler, Harcamalar ve Masraflar 919. Merkez ücretleri (Arabulucu ücretleri dahil) ve Arabuluculuğun diğer masrafları taraflarca eşit olarak karşılanacaktır. Bu ücretlerin ve masrafların Merkeze ödenmesi ücret tarifesine ve işin koşullarına uygun olarak yapılacaktır.
20. Taraflardan her biri, Arabuluculuğa katılmasından doğan masraf ve harcamalarına kendisi katlanacaktır.
Sorumluluktan Feragat 21. Arabulucu ya da Merkez, kendilerince sunulan hizmetle ilgili olarak veya Arabuluculukla ilişkili olan herhangi bir fiilden ya da ihmalden, bu fiil veya ihmal hileyle yapılmadığı veya kasıtlı olarak görevi kötüye kullanma teşkil etmediği sürece sorumlu olmayacaktır.
Kılavuzluk Notları Bu notlardaki paragraf numaraları ve başlıklar Model Kurallardaki paragraf ve başlıklara atıf yapmaktadır. Model Usul Kurallarında köşeli parantez içindeki metin, bazı uyuşmazlıklar için uygun olmayabilir ve bu nedenle uygulanamaz olabilir.
sunuş
Arabuluculuğun (ve diğer pek çok alternatif uyuşmazlı çözüm usullerinin) esası:
• Müzakereleri kolaylaştırması için tarafsız bir üçüncü kişiyi içermesi;
• Hızlı, ucuz ve gizli olması;
• Tarafların dava veya tahkim yolu gibi hüküm vermeye dayalı usuller sonucunda ulaşılmalarının mümkün olmadığı çözümlere ulaşmalarını sağlaması ve özellikle taraflar arasında sürekli bir iş ilişkisi varsa tarafların yararına olması;
• Uyuşmazlığın çözülmesi için gerekli yetkiye sahip olan taraf temsilcilerini içermesidir. Bazı uyuşmazlıklarda, temsilcilerin uyuşmazlığa yol açan ve uyuşmazlıktan kaynaklanan olaylara doğrudan karışmamış kişilerden seçilmesi faydalı olabilir.
Arabuluculuk usulü esnektir ve (Merkezin yardımı olsun ya da olmasın) bu model usul, taraflara uygun olacak şekilde uyarlanabilir. Arabuluculuk :
• ulusal ve uluslararası uyuşmazlıklarda
• dava ya da tahkim süreci başlatılmış olsa da olmasa da;
• iki taraflı ve çok taraflı uyuşmazlıklarda.
kullanılabilir.
Alternatif uyuşmazlık çözümünün esasını oluşturan gönüllü ve koşullara uyum sağlayabilen bir usulün içeriğinde kurallar ve katı usullerin bulunması genellikle uygun değildir. Bu Model Usul, Model Anlaşma ve bu kılavuzluk hükümleri tarafların arabuluculuğu yürütmeleri için yeterli olacaktır. Bazı durumlarda, arabuluculuğun işleyişini öngören anlaşma, taraflar arasında bulunan temel ticarî sözleşmede bu amaçla yer alan (Merkez Model alternatif uyuşmazlık çözümünün şartları gibi) bir alternatif uyuşmazlık çözüm şartının sonucudur. Böyle bir durumda Model Usul ve Arabuluculuk Anlaşmasının uyumlu hale getirilmesi gerekebilir. Mümkün olduğu kadar kısa ve basit tutulmuş olan Model Anlaşma, Model Usul Kurallarının (bkz. paragraf 3) bir parçasıdır. Arabuluculuk Anlaşması Model Usul Kurallarında değişiklikler yapabilir; bu değişiklikler Arabuluculuk Anlaşmasının metninde gösterilebilir ya da Arabuluculuk Anlaşması, Model Usul Kurallarının metninde taraflarca başlangıçta yapılan değişikliklerin Arabuluculuk Anlaşmasına dahil olduğunu belirtebilir.Arabuluculuk Usulü - 1. ve 2. Paragraflar Danışmanlar, Arabuluculuğa katılabilirler ve çoğunlukla da katılırlar. Arabuluculukta en önemli işlevin genellikle Temsilcilere verilmesine rağmen, Danışmanlar bilgi değişiminde, anlaşmanın hukuki etkileri konusunda müvekkillerine tavsiyelerde bulunmada ve çözüm anlaşmasının hazırlanmasında önemli bir rol oynayabilirler. Bununla birlikte, tarafların ticarî menfaatleri müzakereleri ve dolayısıyla Temsilcilerin sahip olduğu işlevin önemini genellikle katı hukukî hususlardan öteye taşır. Temsilcilerin yeteri kadar tecrübeli olmaları ve uyuşmazlığı çözmek için temsil ettikleri taraftan gerekli yetkiyi almış olmaları gerekir.
Arabuluculuk Anlaşması- 3. Paragraf Arabuluculuğu başlatmak isteyen taraf Merkez talepte bulunursa, Merkez uyuşmazlığın diğer tarafının da arabuluculuğa katılımını sağlamak için onları ikna etmeye çalışır. İdeal olanı, Temsilcilerin, Danışmanların (ve eğer tayin edilmişse Arabulucunun) ve Merkezin (ya da hangi alternatif uyuşmazlık çözüm kuruluşu görev yapmaktaysa onun) görüşmek için bir araya gelmesi ve Arabuluculuk Anlaşmasının hükümlerini kesinleştirmesidir. Buna alternatif olarak, arabuluculuğu teklif ederek başlatan taraf, diğer tarafa (veya taraflara) Merkez Model Arabuluculuk Anlaşmasını temel alan bir taslak anlaşmayı göndermeyi isteyebilir.
Arabulucu- 4-5. Paragraflar Arabuluculuğun başarıya ulaşması büyük ölçüde arabulucunun uzmanlığına bağlıdır. Merkez, Arabulucunun özel bir eğitime ve tecrübeye sahip olmasının Arabulucu açısından çok önemli olduğu görüşündedir. Merkez kendi bünyesinde eğitimli ve deneyimli arabuluculara sahiptir ve uygun bir arabulucu atanmasında taraflara yardımcı olabilir. Bazı durumlarda birden fazla Arabulucu olması ya da arabulucuya teknik konularda tavsiyelerde bulunacak bağımsız bir uzman (Arabulucunun Danışmanı) bulunması faydalı olabilir. Bu kişilerin hepsi uygun şekilde değiştirilen Arabuluculuk Anlaşmasını imzalamalıdırlar. Arabulucu eğitim programının bir parçası olarak arabuluculuk toplantılarının çoğuna bir Öğrenci Arabulucunun (Öğrenci Arabulucu) katılması Merkezin teamülüdür. Öğrenci Arabulucu, arabuluculuk anlaşmasını imzalar ve Model Usul Kurallarındaki ve Arabuluculuk Anlaşmasındaki “Arabulucu” tanımının içinde yer alır. Arabulucunun taraflar arasındaki herhangi bir ön toplantıya katılması zorunlu değildir; ama tavsiye edilir.
MERKEZ- 6-7. Paragraflar Yönetim Kuralları, Arabulucunun yükümlülükleri arasında gizliliği, tarafsızlığı ve çıkar çatışmalarından kaçınmayı saymıştır. Model Usul Kuralları, Merkezin katılımını öngörür; çünkü çoğu durumda bu katılım tarafların yararına olur ve genellikle Arabuluculuğun oluşumunu ve yönetilmesini kolaylaştırır. Ancak, Merkezin katılımı zorunlu değildir ve Merkez katılmayacaksa bu Model Usul Kuralları değiştirilebilir.
Bilgi Değişimi- 9-10. Paragraflar Bir tarafın, Arabulucunun diğer taraftan (ya da taraflardan) gizlemesini istediği belgeler (örneğin bir danışmanın görüşü, henüz diğer tarafa verilmemiş bir bilirkişi raporu ) bu şekilde açık olarak işaretlenmelidir. Bu istek, Arabuluculuktan önce veya arabuluculuk sırasında tarafça açıklanabilir. Bu belgeler, tarafın açık rızası olmadan Arabulucu veya Merkez tarafından açıklanamaz. Alternatif uyuşmazlık çözümünün faydalarından biri de, genellikle dava ve tahkim yolunu verimsiz hale getiren aşırı ölçüdeki tahkikat işlemlerinden (tanık beyanları da dahil) sakınılabilmesini sağlamasıdır. Belgeler, Arabulucunun meseleleri iyi bir şekilde anlamasına yetecek asgari düzeyde olmalıdır. Özetler de benzer şekilde kısa olmalıdır.
Arabuluculuk- 11-12. Paragraflar 12. paragrafın amacı, Arabulucunun, sadece Arabuluculuktaki müzakereler çıkmaza girdiğinde, tamamen kolaylaştırıcı bir rol oynamaktan ibaret olan işlevini sona erdirebilmesini sağlamaktır. Taraflara bir çözüm önerisinde bulunulması, taraflardan birince Arabulucunun tarafsızlığının zedelenmesi olarak görülebilir ve bu nedenle Arabulucu sürecin bu yönünü onaylamayabilir. Yapılacak önerilerden hiçbirisi tarafların haklarını ihlâl etmeyecek ve bağlayıcı olmayacaktır.
Çözüm Anlaşması- 13. Paragraf Bir anlaşmaya varılamamasına rağmen, taraflar Arabuluculuğu başka bir zamanda ve yerde yapılmak üzere erteleyebilirler. Tecrübeler göstermiştir ki, Arabuluculuk sırasında bir anlaşmaya varılamamışsa bile taraflar, arabuluculuk sırasında kaydedilen ilerlemenin sonucu olarak kısa bir süre sonra genellikle bir anlaşmaya varırlar.
Yargılama Sürecinin Durması-15. Paragraf Yargılama sürecinin durması çözüm için daha iyi bir ortam meydana getirebilmesine rağmen, uyuşmazlıkla ilgili herhangi bir yargılama işleminin durdurulması zorunlu değildir. Bu işlemler durdurulursa, bu durumun zamanaşımı sürelerine olan etkisi taraflarca kararlaştırılmalıdır. İngiliz hukukuna göre, tarafların zamanaşımı sürelerinin işlemeyeceğini kararlaştırmaları mümkün olmasına karşılık, bu durum diğer hukuk sistemlerinde değişebilir ve bununla ilgili durum kontrol edilmelidir.
Gizlilik- 16-18. Paragraflar Merkez Yönetim Kurallarına göre, Arabulucu, taraflardan birisinin gizli olmak üzere kendisine vermiş olduğu herhangi bir bilgiyi, bu tarafın açık rızası olmadan diğer taraf açıklayamaz. Türkiye ‘de herhangi bir uyuşmazlıkla ilgili olarak görülmekte olan bir davada bu gibi belgeler (bkz. 16. paragraf), ne olursa olsun kabul edilemez ve bu belgeler, uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla gerçekleştirilen müzakerelerle bağlantılı olarak ortaya çıkarılmış olacağı için “tarafların haklarına zarar vermeyecek şekilde” imtiyazlıdırlar. Bununla birlikte, Arabuluculuktan önce mevcut bulunan ve her halükârda meydana çıkarılabilecek olan belgeler, Arabuluculukta kendilerine dayanılmış olması nedeniyle imtiyazlı olmayacaklar ve hâlâ tahkikat aşamasına konu olabileceklerdir. Bu durum diğer hukuk sistemlerinde değişebilir ve kontrol edilmelidir.
Ücretler, Masraflar ve Harcamalar- 19-20. Paragraflar Kural olarak taraflar, arabuluculuğun ücret ve harcamalarına eşit olarak katlanırlar; ama aksine bir anlaşma yapılması da mümkündür. Arabuluculuğa katılmakta isteksiz olan ihtilaflı taraflardan biri, diğer tarafın (ya da tarafların) bu tarafa ait olan arabuluculuk ücretini üstlenmeyi kabul etmesi halinde, arabuluculuğa katılma konusunda ikna edilebilir.
Uluslararası Uyuşmazlıklar- Dil ve Uygulanacak Hukuk/Yetkili Mahkeme Model Anlaşma ulusal uyuşmazlıklar için hazırlanmıştır; fakat aşağıdaki paragrafların eklenmesiyle uluslararası sınır ötesi uyuşmazlıkları için de kolaylıkla uyumlu hale getirilebilir:
“Dil
Arabuluculuğun dili..................olacaktır. Arabuluculukta başka bir dilde belgeler sunan ya da arabuluculuğa başka bir dilde katılan taraf, gerekli tercüme ve yorumlama kolaylıklarını sağlayacaktır”.“Uygulanacak Hukuk ve Yetkili Mahkeme
Arabuluculuk Anlaşması, [Türk] hukukuna uygun olarak yorumlanacak ve sonuç doğuracaktır.
Arabuluculuktan kaynaklanan veya arabuluculukla bağlantılı olarak ortaya çıkan her türlü talebin, uyuşmazlığın ya da ihtilaflı meselenin karara bağlanmasında [Türkiye] Mahkemeleri münhasır yetkiye sahip olacaktır”.Uygulanacak hukuk Türk hukuku değilse ya da Türkiye Mahkemeleri yetkili değilse, Arabuluculuk Anlaşmasının uygulanabilmesi için ihtiyaç duyulan ortamı, hakları ve yükümlülükleri belirlemek için değiştirilmesi gerekebilir.Tarafsız Ön Değerlendirme Taraflar aralarındaki uyuşmazlığın konusunu oluşturan mesele hakkında uzman olan tarafsız bir üçüncü kişinin değerlendirmelerine başvurabilirler. Tarafsız kişi, tarafların hukuki konumlarını, maddi meseleyi, teknik meseleleri, taraflar arasındaki sözleşmenin yorumlanması veya değiştirilmesiyle ilgili meseleleri değerlendirir ve bu değerlendirmeler taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözülmesi için dayanak oluşturur.
Kısa Yargılama Bir kısa yargılama taraflar arasında yapılacak sözleşmeyle başlatılır. Taraflar ve tarafların temsilcileri, tarafsız üçüncü kişinin önünde hukuki durumlarını açıklarlar. Tarafsız üçüncü kişi müzakerelerini kolaylaştırarak ihtilaflı meseleleri tanımlar ve çözüm için gerekli olan gerçekçi bir müzakere ortamının oluşturulmasını sağlar. Tarafsız üçüncü kişi uyuşmazlığın esası hakkında tavsiye edici bir görüş bildirebilir. Bu görüş, taraflarca bağlayıcı olacağı kararlaştırılmadıkça veya yazılı hale getirilmedikçe taraflar için bağlayıcı değildir.
2016 © Tüm haklar saklıdır. ankaratahkim.com